عنوان                                                                                                           صفحه

فصل اول: کلیات پژوهش

1-1مقدمه………………………………………………………………………………………………………………… 3

2-1 بیان مسئله ………………………………………………………………………………………………………… 7

3-1 اهمیت و ضرورت پژوهش ……………………………………………………………………………………….11

4-1 اهداف پژوهش…………………………………………………………………………………………………… 14

5-1  فرضیه‌های پژوهش…………………………………………………………………………………………….. 15

6-1 تعاریف مفاهیم نظری و عملیاتی……………………………………………………………………………… 15

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش

1-2  دیابت…………………………………………………………………………………………………………….. 19

1-1-2  تاریخچه دیابت…………………………………………………………………………………………….. 19

2-1-2  انسولین چگونه در بدن عمل می‌كند؟………………………………………………………………….. 20

3-1-2  چرا قند خون باید تنظیم شود؟………………………………………………………………………….. 21

4-1-2  مفهوم دیابت  ………………………………………………………………………………………………. 23

5-1-2  انواع دیابت …………………………………………………………………………………………………. 25

6-1-2  عوامل خطر و غربالگری دیابت…………………………………………………………………………. 29

1-6-1-2  عوامل خطر دیابت نوع 1……………………………………………………………………………. 30

2-6-1-2  عوامل خطر دیابت نوع 2……………………………………………………………………………… 30

7-1-2   علائم دیابت…………………………………………………………………………………………………. 34

8-1-2   معیارهای تشخیص دیابت………………………………………………………………………………… 34

9-1-2   عوارض بیماری دیابت……………………………………………………………………………………. 36

1-9-1-2  عوارض حاد (زودرس) دیابت………………………………………………………………………. 36

2-9-1-2  عوارض مزمن (دیررس) دیابت ……………………………………………………………………. 38

10-1-2   زخم‌های دیابتی…………………………………………………………………………………………… 41

11-1-2   ورزش و دیابت…………………………………………………………………………………………… 42

12-1-2   رژیم غذایی و دیابت…………………………………………………………………………………….. 43

13-1-2  درمان دیابت…………………………………………………………………………………………………   برای دانلود متن کامل پایان نامه ها اینجا کلیک کنید 44

2-2   عوارض چشمی بیماری دیابت……………………………………………………………………………… 44

1-2-2   آسیب‌های شبكیه چشم (رتینوپاتی)…………………………………………………………………….. 45

2-2-2   بیماری‌های چشم دیابتی (رتینوپاتی)…………………………………………………………………… 48

3-2-2   درمان رتینوپاتی دیابتی……………………………………………………………………………………. 48

3-2 مفهوم بهزیستی روانشناختی…………………………………………………………………………………… 49

4-2 مفهوم تاب‌آوری ………………………………………………………………………………………………………..54

1-4-2  عوامل مؤثر بر تاب‌آوری ………………………………………………………………………………….. 56

2-4-2  مدل‌های تاب آوری ……………………………………………………………………………………….. 58

5-2 مفهوم امید به زندگی…………………………………………………………………………………………….. 62

6-2  مروری بر پژوهش‌های انجام شده ………………………………………………………………………….. 69

1-6-2 پژوهش‌های انجام شده در رابطه با ارتباط بهزیستی روانشناختی و تاب‌آوری …………………. 69

2-6-2  پژوهش‌های انجام شده در رابطه با ارتباط بهزیستی روانشناختی و امید به زندگی……………. 70

7-2  خلاصه و جمع بندی ………………………………………………………………………………………….. 71

فصل سوم: روش تحقیق

1-3 روش پژوهش…………………………………………………………………………………………………….. 74

2-3  جامعه آماری……………………………………………………………………………………………………… 74

3-3  نمونه آماری و روش نمونه گیری…………………………………………………………………………… 74

4-3  اطلاعات جمعیت شناختی …………………………………………………………………………………… 74

5-3 ابزارهای پژوهش…………………………………………………………………………………………………. 77

1-5-3  مقیاس بهزیستی روانشناختی……………………………………………………………………………… 77

2-5-3  پرسشنامه تاب‌آوری………………………………………………………………………………………… 78

3-5-3  پرسشنامه امید به زندگی……………………………………………………………………………………. 79

6-3  ملاحظات اخلاقی………………………………………………………………………………………………. 79

7-3  روش اجرا………………………………………………………………………………………………………… 80

8-3  روش تجزیه و تحلیل اطلاعات……………………………………………………………………………… 80

فصل چهارم: یافته‌های پژوهش

1-4  مقدمه………………………………………………………………………………………………………………. 82

2-4 یافته‌های توصیفی ……………………………………………………………………………………………….. 82

3-4  یافته‌های استنباطی………………………………………………………………………………………………. 86

1-3-4  بررسی فرضیه1 …………………………………………………………………………………… 87

2-3-4 بررسی فرضیه  2…………………………………………………………………………………… 88

3-3-4  بررسی فرضیه فرعی……………………………………………………………………………… 89

4-4  خلاصه فصل…………………………………………………………………………………………………….. 91

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

1-5 خلاصه پژوهش………………………………………………………………………………………………….. 94

2-5 بحث و نتیجه گیری پیرامون فرضیه‌های پژوهش………………………………………………………….. 95

3-5  نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………….. 104

4-5 محدودیت‌ها و موانع پژوهش…………………………………………………………………………………. 105

5-5  پیشنهادات پژوهشی……………………………………………………………………………………………. 106

6-5  پیشنهادات کاربردی…………………………………………………………………………………………….. 107

پیوست‌ها

پیوست شماره (1) پرسشنامه بهزیستی روانشناختی…………………………………………………………….. 109

پیوست شماره (2) پرسشنامه تاب‌آوری…………………………………………………………………………… 111

پیوست شماره (3) مقیاس امید به زندگی………………………………………………………………………….. 113

منابع

الف) منابع فارسی……………………………………………………………………………………………………… 116

ب) منابع لاتین………………………………………………………………………………………………………….. 119

 

فهرست جداول

عنوان                                                                                                           صفحه

جدول 1 – 3  اطلاعات جمعیت‌شناختی بر حسب رده سنی و رده شغلی بیماران………………………. 75

جدول 2 – 3  اطلاعات جمعیت‌شناختی بر سطح تحصیلات و وضعیت مسكن بیماران………………. 76

جدول 3- 3  اطلاعات جمعیت‌شناختی بر حسب وضعیت تأهل و داشتن بیماری غیر از دیابت بیماران دیابتی …………………………………………………………………………………………………………………………….. 76

جدول 1-4  مقادیر جمع نمرات ، میانگین ، انحراف استاندارد ، حداقل و حداکثر متغیرهای امید به زندگی ، تاب آوری ، بهزیستی روان شناختی  و خرده مقیاسهای مربوطه جهت کل آزمودنی ها به تفکیک جنسیت. 83

جدول 2-4  مقادیر جمع نمرات ، میانگین ، انحراف استاندارد ، حداقل و حداکثر متغیرهای امید به زندگی ، تاب آوری ، بهزیستی روان شناختی  و خرده مقیاسهای مربوطه جهت کل آزمودنی‌ها………………………… 84

جدول 3-4  ماتریس همبستگی پیرسون جهت بررسی رابطه بین متغیرهای پژوهش …………………… 85

جدول 4-4   آزمون رگرسیون خطی  به روش همزمان ( inter )………………………………………….. 87

جدول 5 – 4  آزمون رگرسیون خطی  به روش همزمان ( inter )………………………………………… 88

جدول 6 – 4  اثر پیلایی ، لامبدای ویلکز ، اثر هتلینگ و بزرگترین ریشه روی…………………………. 89

جدول 7- 4  تحلیل واریانس چند متغیره برای بررسی تفاوت بهزیستی روان شناختی در مردان و زنان بیمار دیابتی با آسیب شبکیه چشم………………………………………………………………………………………………….. 90

 

فصل اول

كلیات پژوهش

 

[1]

1-1- مقدمه

دیابت نه تنها به عنوان یك بیماری شایع بلكه یك مشكل بزرگ بهداشتی است كه در دنیای معاصر پراكندگی گسترده‌ای پیدا كرده است. دیابت یا بیماری قند یک اختلال متابولیک (سوخت و سازی) در بدن است. در این بیماری توانایی تولید انسولین در بدن از بین می‌رود و یا بدن در برابر انسولین مقاوم شده و بنابراین انسولین تولیدی نمی‌تواند عملکرد طبیعی خود را انجام دهد. نقش اصلی انسولین پایین آوردن قند خون توسط مکانیزم‌های مختلفی است. دیابت دو نوع اصلی دارد. در دیابت نوع یک تخریب سلولهای بتا در پانکراس منجر به نقص تولید انسولین می‌شود و در نوع دو مقاومت پیشرونده بدن به انسولین وجود دارد که در نهایت ممکن است به تخریب سلول‌های بتای پانکراس و نقص کامل تولید انسولین منجر شود. در دیابت نوع دو مشخص است که عوامل ژنتیکی، چاقی و کم‌تحرکی نقش مهمی در ابتلای فرد دارند (مراسكین[2]، 2012).

در دیابت، سرعت و توانایی بدن در استفاده و سوخت و ساز کامل گلوکز کاهش می‌یابد از این‌رو میزان قند خون افزایش یافته که به‌آن هایپرگلیسمی می‌گویند. وقتی این افزایش قند در دراز مدت در بدن وجود داشته باشد عوارض میکروواسکولار دیابت یا تخریب رگ‌های بسیار ریز در بدن ایجاد می‌شوند که می‌توانند اعضای مختلف بدن همچون کلیه، چشم و اعصاب را درگیر کنند (شیفر، اندریو، لی و فلایشر[3]، 2011).

رتینوپاتی دیابتی یکی از عوارض بیماری دیابت است که روی چشم ها تأثیر می‌گذارد. رتینوپاتی دیابتی به سه شكل ادم ماكولا (نشت عروقی منتشر و یا موضعی در ماكولا)، تجمع پیشرونده عروقی (میکروآنوریسم، خونریزی‌های داخل شبکیه، خمیدگی عروقی) و انسداد شریانی شبكیه دیده می‌شود (بوید[4] و همكاران، 2013).

از آنجا كه كنترل نكردن دیابت می‌تواند با آسیب‌های جدی از جمله آسیب به شبكیه چشم همراه باشد، لذا بررسی بهزیستی روانشناختی و عوامل مؤثر بر آن در بیماران دیابتی با آسیب شبكیه چشم از اهمیت بسزایی برخوردار است.

بهزیستی روانشناختی در دو دهه‌ی اخیر در ادبیات پژوهشی به وفور مورد بررسی قرار گرفته است و دامنه‌ی مطالعات آن از حوزه‌ی زندگی فردی به تعاملات اجتماعی كشیده شده است (كول، 2009). بهزیستی روانشناختی به عنوان یكی از جنبه‌های مهم بهزیستی به معنای تلاش برای استعلا و ارتقاست که در تحقق استعدادها و تواناییهای فردی متجلی می‌شود یا به عبارت دیگر، تلاش برای کمال در جهت تحقق توانایی‌های بالقوه‌ی واقعی فرد است (رایف[5]،‌ 1995). الگوها و نظرات مختلفی در خصوص بهزیستی روانشناختی توسط روانشناسان و صاحبنظران حوزه‌ی سلامت روان مطرح شده است. یكی از مهم‌ترین الگوهای تبیین بهزیستی روانشناختی الگوی رایف و کیز (1995) می باشد. در این الگو، بهزیستی روان‌شناختی به عنوان تلاشی برای رسیدن به کمال در جهت تحقق توانایی‌های بالقوه واقعی فرد به شمار می‌رود كه شش مؤلفه‌ی خودپیروی[6]، تسلط محیطی[7]، رشد شخصی[8]، رابطه مثبت با دیگران[9]، هدف و جهت‌گیری در زندگی[10] و پذیرش خود[11] را در بر می‌گیرد.

خودپیروی به معنای عملكرد فرد بر اساس معیارها و عقاید خویش می‌باشد، هر چند كه با عرف و رسم و رسوم پذیرفته شده در جامعه متناقض باشد؛ تسلط محیطی به معنای تحت كنترل داشتنِ جهان پیرامون است به طوری كه فرد بتواند تا حد زیادی بر زندگی و محیط اطرافش احاطه داشته باشد؛ رشد شخصی شامل توانایی شكوفا ساختن كلیه نیروها و استعدادها و پرورش توانایی‌های جدید در شخص است؛ رابطه مثبت با دیگران بر می‌گردد به برقراری روابط صمیمی و نزدیك با دیگران ضمن اشتیاق داشتن به برقراری چنین روابطی و نیز توانایی عشق ورزیدن به اطرافیان؛ هدف و جهت‌گیری در زندگی به معنای توانایی پیدا كردن معنا در زندگی و هدفمند بودن و تعقیب اهداف است؛ پذیرش خود نیز دربرگیرنده‌ی نگرش مثبت شخص نسبت به خود است كه نه به معنای خودشیفتگی یا عزت نفس بالا، بلكه به معنای احترام به نفسی است كه با دانستنِ نقاط قوت و ضعف خود در فرد صورت می‌گیرد (ریف و كیز، 1995).

نقش عوامل حمایتی در كمك به افراد برای سازگاری فعالانه با رویدادهای استرس‌زا همواره مورد توجه پژوهشگران حوزه‌ی روانشناسی بوده است. به طوری كه آنها بر این باورند كه افراد در برخورد با مشكلات می‌توانند ضمن مبارزه‌ی سرسختانه، قدرت و ظرفیت تحمل بیشتری را در خود به وجود آورده تا بدین طریق بتوانند بر مشكلات فائق آیند. در دو دهه‌ی اخیر پژوهشگران دریافتند كه افراد موفق در برخورد با مسائل استرس‌زا و فشارها در مقایسه با افراد شكننده در برابر مشكلات، دارای خصوصیات و ویژگی‌های متفاوتی می‌باشند كه از این طریق می‌توانند فشار كمتری را تحمل كرده و هر چه سریعتر به نقطه‌ی تعدل روحی برسند. یكی از این ویژگی‌ها در قالب مفهومی با عنوان تاب‌آوری[12] مطرح گردیده است. تاب‌آوری یكی از سازه‌های عمده رویكرد روانشناسی مثبت‌گرا[13] می‌باشد. در سالهای اخیر، این رویكرد با شعار توجه به استعدادها و توانمندی‌های انسان (به جای پرداختن به اختلالات و ناهنجاریها) مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. تاب‌آوری در برگیرنده مفاهیم مختلف است. اصطلاح تاب‌آوری به صورت‌های مختلف و متنوعی تعریف شده است: مانند توانایی سازگاری موفقیت‌آمیز[14] در مقابل محیط در حال تغییر (داروین[15]، 1989؛ سیچیتی و کوهن[16]، 1995)؛ سرسختی[17] و آسیب‌ناپذیری[18] (آنتونی[19]، 1974؛ کوباسا[20]، 1979؛ مدی و خوشابا[21]، 1994)؛ و سازگاری موفقیت‌آمیز علی‌رغم استرس زیاد و شرایط ناگوار (استوارت، رید و منگهام[22]، 1997). اما همه تعاریف دارای یک توصیف مشترک می‌باشند و آن هم «توانایی بازگشت به حالت اولیه[23]» می‌باشد (به نقل از صحراگرد، 1386).

گارمزی و ماستن (1991) تاب‌آوری را یک فرآیند، توانایی یا پیامد سازگاری موفقیت‌آمیز علیرغم شرایط چالش‌برانگیز و تهدیدکننده می‌دانند. در تعریفی دیگر، تاب‌آوری یعنی آشکارکردن شایستگی در افراد علیرغم تحت فشار بودن و استرس زیاد است (گارمزی، ماستن و تلگن[24]، 1984). راتر[25] (2001) معتقد است تاب‌آوری، سازگاری مثبت در واکنش به شرایط ناگوار است.

امید به زندگی نیز به عنوان یكی از پیشایندهای بهزیستی روانشناختی دارای تعاریف گوناگونی است. جنانچه فرانكل (1984) معتقد است هنگامی كه انسان به فعالیت‌های مورد علاقه‌اش می‌پردازد، با دیگران ملاقات می‌كند، به تماشای آثار هنری و ادبی می‌پردازد، و یا به دامان طبیعت پناه می‌برد، امید را در خود احساس می‌كند. همچنین هنگامی كه احساس می‌كند وجود و هستی‌اش به یك منبع لاینزل پیوند خورده است و خود را متكی به چهارچوب‌ها و تكیه‌گاه‌های گسترده و قابل اتكایی مانند مذهب می‌داند و فلسفه‌ای برای زندگی كردن انتخاب كرده است زندگی را می‌بیند، آن را در می‌یابد و احساس می‌كند.

با توجه به اهمیت بررسی پیشایندهای بهزیستی روانشناختی در بیماران دیابتی با آسیب شبكیه چشم، پژوهش حاضر بر آن است تا به بررسی اثر پیش‌بینی‌كنندگی تاب‌آوری و امید به زندگی بر بهزیستی روانشناختی بیماران دیابتی با آسیب شبكیه چشم بپردازد.

[1]

[2]– Maraschin

[3]– Schafer, Andrew, Lee & Fleisher

موضوعات: بدون موضوع  لینک ثابت


فرم در حال بارگذاری ...